Ariketa honetarako egin beharrekoa Zarra herriko eremu kolektibo edo espazio publiko garrantzitsuenaren (herriko plaza) garapena izan da. Nahiz eta udako ariketa hau plaza horren garapenean zentratu, beti ere kontuan hartzen saiatu gara kurtsoko azken ariketan Zarra herrirako planteatu genuen aktuazio plana. Plazan egindako aktuazioa ere herri guztian egindakoarekin bat etorriko litzatekeelako.
Azkeneko ariketan egin genuen analisian ikus daitekeen bezala gaur egun herriko plaza herriaren behekaldean, errepide nagusitik nahiko hurbil kokatzen da, eta hau da herriko aktibitate kolektibo edo harremanak gauzatzen diren leku nagusia (edo bakarra), hori gertatzearen arrazoia plazaren inguruan herriko taberna eta txokoa kokatzen direla da. Hala ere esan beharra dago gure ustez plazaren egoera nahiko gaizki dagoela, gaur egun bere erabilera aparkaleku bihurtu baita eta gure ustez ez du herri bateko harremanak benetan bultzatu edo gauzatzeko testuinguru egokirik sortzen.
Gure kasuan plazaren kokalekua egokitzat jo dugu, azken ariketan lantegien kokapen eta plaza honen kokapenarekin herri guztian zehar mugimendua sortzen genuela justifikatu baikenuen. Horrela gure proiektua plaza honen aldaketa edo hobekuntzan zentratu da.
Lehenik eta behin gure proiektua kooperatiba baten sorreran oinarritzen zenez, eta herriari berpizten lagundiko dion elementua hau izango denez, ezinbestekoa ikusi dugu plaza (herriko gune garrantzitsuena) ere kooperatiba honekin lotzea. Horrela lehenik herriaren gabeziak identifikatu eta hauek soluzionatzeko programa bat sortu dugu: Kooperatibaren bilerak edo administraritza gauzatuko den batzar aretoa, kooperatibaren produkzioa saltzeko denda (merkatu gunea), agroturismoarentzako egonlekua (gaur egun isolaturik dago, inguruarekin erlaziorik gabe, hori ere soluzionatu nahi dugu), aparkalekuaren lekualdaketa eta tabernarentzako terraza.
Nahiz eta programa nahiko zabala izan hasieratik argi genuena plaza guztia elementu bakarrarekin antolatu nahi genuela da, azken finean plaza espazio bakar eta bateratu bat bezala ulertzea bilatzen genuenez sentsazio hori eskuratzeko era egokiena, elementu egituratzaile indartsu eta bakar batekin lotzea izango zelakoan. Esan beharra dago elementu honetaz gain etxebizitza zelula bat ere (aurreko entregan guztiz definiturik geratu zena) kokatu nahi izan dugula, plazaren albo batean, plazari bere izaera potentziatzen lagunduko dion fatxada bat eskainiz (Gainera gure etxebizitzen zelulak ere gune publikoetan kokatzeko egokiak direla erakutsi nahi genuen).
Eskeman ikus daitekeen bezala plazaren gaur egungo egoera aztertu eta gure proposamenarekin bertan emango litzatekeen aldaketa azaltzen da, elementu egituratzaileak sortzen dituen gune ezberdinak definiturik geratuz. Aipatzekoa da nahiz eta jada esan bezala gure proiektuarekin gune ezberdinak sortu (frontoia, miradorea...) guztiari bateratasuna ematen saiatu garela (ez soilik ondoren adieraziko dugun bezala bateratasun estetikoa, jarraitasun bat baizik) eta hori lortzeko gune guztiak lotzen dituen ibilbide bat sortu dugu, hau izango baita gune ezberdin guztiak lotu eta hauen arteko harremana gauzatzen lagunduko duena.
Aparkalekuaren lekualdaketa agroturismoaren albo batean planteatzea erabaki dugu, gaur egun bertan jada aparkaleku bat egiten ari direnez soilik honen handipen bat izan beharko litzatekeelako. Gainera agroturismoaren alboan ipintzearen beste arrazoi bat, jada esan bezala agroturismoa ere plazarekin lotu nahi dugula da, eta bai plaza eta baita agroturismorako aparkalekua bateratuz jada bien arteko erlazio bat sortzen dugulakoan gaude, gainera argi dago aparkaleku honetatik plazarako sarrera zuzena eta erosoa egin behar izan dugula eta horrek asko lagundu du, agroturismoak herrian duen isolamenduarekin hausten.
Agroturismoarekin jarraituz bezeroentzako egoteko leku edo aktibitate falta zuela zioten herrikoek, horren aurrean eta agroturismoaren fatxada batek dituen bistak aprobetxatuz begiraleku bat sortzeko aukera ikusi dugu. Begiraleku hau publikoa izan arren argi dago gure helburua agroturismoko bezeroentzat bideratzea dela, horregatik plazaren egituratzailea den elementu nagusiak agroturismoaren alde batean espazio “pribatuago” edo intimitate maila bateko espazio bat uzten duela aprobetxatu dugu, begiralekua bertan kokatzeko.
Esan beharra dago begiraleku hau ere herri guztiko aktuazioarekin bat etortzea bilatzen genuela, azken finean herri guztirako planteatzen dugun proiektua bakarra delako, modu honetan eta planoetan ikus daitekeen bezala begiralekua elementu bakar baten gisa ulertu ordez herriko aktuazio guztian erabili dugun bezala, lama batzuez osaturiko bide sare batean txertatu dugu (begiralekua ere lama hauekin egin dugu). Gainera aktuazioan kooperatibak duen garrantzia azpimarratzeko bide edo gune hauek kooperatibaren produkzioaren barnean egongo lirateken lurren barne sartzen dira (mahasti produkzioa hain zuzen), modu honetan kooperatiba-agroturismo erlazioa ere bultzatuz.
Herria maldan kokatua dagoenez, frontoiaz baliatu gara kota aldaketa hori ahalbidetzeko, modu honetan esan daiteke gure espazio publikoaren antolaketan bi kota nagusi daudela, alde batetik behekaldea (non denda, taberna, eta plaza nagusia kokatzen diren) eta besteldatik agroturismoaren kota, non begiralekua, aparkalekua, portikoa... kokatzen diren. Esan beharra dago nahiz eta orokorrean bi kota horiek antzeman errealitatean mailaketa bat egin dugula goitik behera jaistean. Mailaketa horren oinarria Gantxegik Donostian egindako trinitate plaza izango litzake, non frontoiaren ezker pareta kargahorma gisa erabiltzen duen, ondoren frontoira begira eserleku bat altxatzen duen eta azkenik plazara begira eta kota oraindik gehiago jaisten duten maila edo grada antzeko bat kokatzen duen. Gu, ideia hori gure proiektura egokitzen saiatu gara.
Azkenik esan beharra dago gaur egungo tabernak plazara begira ez duela irekidura garrantzitsurik eta bere horma frontoitxo gisa erabiltzen dela. Nahiko desegokia iruditu zaigu tabernak (printzipioz herrikoak biltzeko gune bat dena) plazari bizkarra ematea eta guk frontoia beste albo batera eraman dugunez, tabernaren horma hau plazara ireki nahi izan dugu, bertan tabernaren zerbitzura egongo den terraza bat planteatzeko aukera eskainiz.
Aurreko entregan adierazi genuen bezala proiektua funtzionala da, formak funtzioari jarraitzen dio (formak ez du garrantziarik), eta ondoren guztia 2. azal batez janzten da, honelako herri batean egindako aktuazio batek inpakto bisuala zaindu behar duelako. Horretaz gain 2. azal hau izango da herri guztian egindako proiektuari (eta plazan egindakoari ere) estetika uniformea eta proiektu guztiari bateratasuna emango diona. Modu honetan elementu estetiko hau egur lama horizontalez osaturiko azala izango da. Azal honek eta eskemetan antzeman daitekeen modura estetika zaindu eta proiektu guztiari bateratasuna emateaz gain, aireztapen eta argiztapena kontrolatzeko ere balio dute, gainera baserri eremuek betidanik izan dituzten tarte eremuak (etxetik kanpo baina etxearekin oso erlazioaturik daudenak, aterpeak eta antzekoak) sortzeko ere balio dute.
Batzar areto eta denda barne hartzen dituen bolumenaren planteamenduan, etxebizitzetan erabilitako planteamendu berdina erabili dugu, barnealdean pilaturiko funtzioak kutxak bailiran tratatzen dira eta ondoren guztiak jada aipaturiko lamen azal baten bidez estaliz.
Proiektuak gaur egun dagoena ahal den neurrian errespetatzen du, hau da, proiektua herrira egokitzen saiatu gara, bere elementuak aztertu eta bertara egokituz, horrela aktuazio txiki batekin (elementu egituratzeile bakarra sartuz) herriari bere beharrak asetzeko eta gaur egun herri harreman eta ekintzak gauzatzeko ez duen eremu bat eskaintzen diogula uste dugu. Planoan elementu ezberdinak izendaturik azaltzen dira eta bertan denda eta plazaren arteko harreman estua erakusten da: jada aipatu bezala herriaren ardatza kooperatiba izango denez plazak maila batzuk eskaintzen dizkio merkatu egunean bertan saltzeko produktuak kokatu ahal izateko.
Oin honetan batzar aretoak (non kooperatibaren bilera eta antzekoak egingo diren) plazan duen kokapena ikusten da, hau herri arruntetan udaletxeak duenaren antzekoa dela esango genuke, gainera 2. solairuan egoteak ematen dion alturak bertatik plaza guztia kontrolatu edo ikustea ahalbidetzen du.
Udaletxearekin egindako konparazioa kooperatibak zaharran hartuko lukeen garrantzia sinbolikoki adierazten duela esan genezake.
Aldi berean parkinaren kokapen berria eta hau eta plazaren arteko lotura ikus daiteke, eta nola agroturismoaren alde bat guztiz publikoa den bitartean (plazaren aparkalekua bertan baitago), beste aldea pribatuagoa dela, bertan kooperatibaren produkzioarekin lotuak egongo diren mahasti lurretan (gaur egun erabilera gabe dauden lur hauei erabilera eta etekin bat eskainiz) bidexka eta miradore baten kokapena ezarriz.
Oin orokor honetan espazio publikoa antolatzean erabili dugun bateratasun idea potentziatzen duten lamen nondik norakoak ikus daitezke, zeintzuk aldi berean jada aipatu dugun eta gune ezberdinen arteko lotura eta harremana bultzatzen duten ibilbidearekin bat datozen. Azkenik plano honetan ere etxebizitza eta kalearen arteko harremana esplikatua azaltzen da.
Ebaketa honetan frontoia inguratzen duen portikoa eta honen muturra zehazten dira. Mutur honetan aparkaleku eta plazaren behekaldearen arteko jaitsiera gauzatzen da (portikoa osatzen duen horma amaituz), aldaketa hau leuntzeko lehenik horma altura erdira jaisten da (degradazio bat du, ez da bat batean amaitzen), gainera hori egiteak goikaldetik plaza eta bertako aktibitateak ikusteko begiraleku bat sortzeko aukera eskaintzen du. Frontoia inguratzen duen portiko honek mahastietan zehar ere jarraipen bat duela antzeman daiteke, bien arteko aldaketa pabimentu aldaketa baten bidez somatuz.
Ebaketa honetan agroturismoaren inguruan egindako aktuazioa esplikatzen dugu, non lehenago adierazitako agroturismoaren bi aldeen ezberdintasuna antzeman daitekeen: alde batetik aparkalekua (guztiz publikoa) eta bestetik mahastien artetik doazen bidexkak edo albo horretako bistak aprobetxatzen dituen miradore pribatuagoa.
Ebaketa honek goi parteko eta behe parteko gune ezberdinak eta bertan gertatuko liratekeen aktibitateak azaltzen ditu. Gainera bertan ikus daiteke denda eta batzar aretoak osatzen duten bolumena herriaren eskalara egina dagoela (plazan duen nagusitasuna argi utzi arren, alboko eraikinekin ez baitu ez alturan ezta dimentsiotan ere lehiatzen).
Ebaketa honek gune kolektiboaren antolaketan sortzen diren bi kota nagusiak adierazten dizkigu. Alde batetik goikaldeko portikoa (ibilbidearen parte dena) eta agroturismoa eta bestetik behekaldeko gunea (non trinitate plazan erabilitako mailakatzearen antzekotasunak soma ditezkeen, espazio berean gune ezberdinak sortuz.)
2 kota nagusi hauen arteko lotura ere ikus daiteke (lotura honek aldi berean frontoira begira dauden grada batzuk sortzen dituelarik) eta azkenik etxebizitzaren kokapenak plazari fatxada bat eskaintzen diola ere ikus daiteke, plazaren izaera potentziatuz.
Azken ebaketa honek gune guztiaren bista orokor bat eskaintzen digu, kotxeen igoera, guztiari bateratasuna ematen dion lamen idea (frontoiaren goikaldean agertzen diren lamek bertatik doan portikoa (gune ezberdinak lotzen dituen ibilbidea), salatzen dutelarik), denda eta plazaren arteko harremana... antzeman baitaitezke.
Axonometria honek erakusten digu, alde batetik plazaren egituratzailea den horma eta gero honi proiektuaren itxura estetikoa emango dion lamen topagunea nolakoa den, gainera frontoia inguratzen duen ibilbidea egurrezko portiko batzuen jarraipena dela ere ikus dezakegu eta guzti honen detaile konstruktiboa aztertzeko aukera ematen du. Bertan ikus daiteke zimentazioa, euri uren bilketa, lurraren drenajea, lotura eta topaguneak... aztertu eta definituak daudela.
Irudi honetan ikus dezakegu nola bolumen funtzional bati gure nahien araberako itxura emango dion 2. azal bat gehitzeko estrategia eta bien arteko erlazio konstruktiboa. Kasu honetan gainera bien artean sorturiko tarte espazioan pasarela bat dagoenez honen eraikuntzaren nondik norakoak ere azaltzen dira. Azkenik plazatik balkoi edo igarobide honetara igotzeko modua ere definitu nahi izan dugu, irudi kontruktibo hau eta aurrekoarekin proiektuaren eraikuntzaren nondik norakoak uler daitezkeelakoan.
Bukatzeko proiektua bi A1-etan sintetizatuta:
Aitor Mitxelena Aristi eta Xabier Olano Olarra.
No hay comentarios:
Publicar un comentario